Facebook Youtube

„Jak ocalić Miasto Ogród Włochy?” – podsumowanie spotkania

14 listopada odbyło się kolejne spotkanie w ramach cyklu „Jak ocalić Miasto Ogród Włochy?”. Mieszkańcy i zaproszeni goście rozmawiali m.in. o rewitalizacji we Włochach, małej architekturze w przestrzeni miejskiej i walce z chaosem reklamowym.

Organizatorem spotkania „Jak ocalić Miasto Ogród Włochy?”, które odbyło się w Artystycznym Domu Animacji Ada, było Stowarzyszenie Sąsiedzkie Włochy. Wśród gości pojawili się m.in. burmistrz Włoch Michał Wąsowicz i Bartłomiej Socha z Urzędu Dzielnicy Włochy, Wojciech Kłosowski – ekspert samorządowy ds. rewitalizacji, Wojciech Wagner – Naczelnik Wydziału Estetyki Przestrzeni Publicznej w Urzędzie m.st. Warszawy, Marek Mikos – Dyrektor Biura Architektury i Planowania Przestrzennego w Urzędzie m.st. Warszawy, Jan Franciszek Cieślak ze Stowarzyszenia Kulturotwórczego Miastodwa oraz Michał Skrobot z Katedry Sztuki Krajobrazu SGGW.

Jak oczyścić przestrzeń miejską z reklam?

Chaos i nadmiar reklam w przestrzeni polskich miast jest od wielu lat krytykowany przez mieszkańców i organizacje społeczne (a ostatnio coraz częściej przez samych urzędników). Zasadniczym problemem pozostawał do tej pory brak realnych narzędzi, za pomocą których samorządy mogłyby walczyć z reklamami. Jednak w tym roku weszła w życie długo oczekiwana tzw. ustawa krajobrazowa, która takie narzędzia daje. W jej ramach rady gmin otrzymały kompetencje do przyjmowania uchwał o zasadach i warunkach sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych, urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń. Rada Warszawy 17 września 2015 roku podjęła decyzję o rozpoczęciu prac nad takim dokumentem. Kwestia uchwały jest o tyle ważna, że to ona w praktyce stworzy zasady obecności reklam na warszawskich ulicach. Po stronie Urzędu Miasta za jej przygotowanie odpowiada Biuro Architektury i Planowania Przestrzennego , w tym Wojciech Wagner – naczelnik Wydziału Estetyki Przestrzeni Publicznej w Urzędzie m.st. Warszawy, który podczas spotkania opowiedział mieszkańcom o celach przyświecających planowanym regulacjom. Nie najlepszą informacją jest fakt, iż na uchwałę trzeba będzie jeszcze sporo poczekać. Do konsultacji społecznych trafi prawdopodobnie w I połowie 2016 roku, a jej ostateczny kształt będzie pewnie gotowy za około rok. Bez tej uchwały niestety wciąż niewiele się zmieni na warszawskich ulicach.

globusowa_reklamy_500.jpg

Przewodnik po estetycznych szyldach

Niezwykle ciekawym projektem są szykowane przez Stowarzyszenie Miastodwa we współpracy z warszawskim ratuszem i Stowarzyszeniem Miasto Moje A W Nim „Wytyczne dobrych praktyk dla szyldów i reklam warszawskich”. Podobne opracowania powstały już m.in. w Amsterdamie, angielskim Leicestershire czy naszym rodzimym Gdańsku i w Łodzi. W kontekście niskiej jakości szyldów w przestrzeni Warszawy, a także braku dostępu do dobrych wzorców w tym zakresie, publikacja ta wydaje się być szczególnie potrzebna. Jan Franciszek Cieślak ze Stowarzyszenia Miastodwa podkreślił, że przewodnik będzie miał kompleksowy charakter, będzie łatwy w korzystaniu, będzie uwzględniał lokalny kontekst, a zawarte w nim propozycje będą miały realistyczny charakter. Przewodnik będzie zawierał zasady uwzględniające typy nieruchomości, typy umiejscowienia szyldów, a także rodzaje samych szyldów. Publikacja będzie skierowana do przedsiębiorców, urzędów, projektantów oraz organizacji społecznych.

Rewitalizacja to nie tylko remonty 

W listopadzie weszła w życie ustawa o rewitalizacji, która ma uporządkować i skoordynować podejście do tego obszaru. Nowa ustawa wprowadza m.in. pojęcie Gminnych Programów Rewitalizacji. Będą one podstawowym narzędziem prowadzenia rewitalizacji, zapewniającym jej kompleksowość oraz działania w ścisłej współpracy ze społecznością lokalną. Ich podstawą powinno być wyznaczenie obszarów wymagających działań oraz przedstawienie całościowej strategii ich prowadzenia. Programy będą podejmowane przez rady gminy w formie uchwały o randze nadrzędnej wobec planów zagospodarowania przestrzennego. Warto podkreślić, iż obowiązujący obecnie w Warszawie Zintegrowany Program Rewitalizacji Warszawy do 2022 roku został przyjęty przed wejściem w życie ustawy rewitalizacyjnej, nie przewiduje zatem takich narzędzi, o których mówi ustawa. Obecny na spotkaniu Wojciech Kłosowski – ekspert samorządowy ds. rewitalizacji, podkreślił, że na proces rewitalizacji należy patrzeć kompleksowo. Nie tylko przez pryzmat odnawiania budynków, ale także w aspekcie społecznym, środowiskowym, gospodarczym i technicznym. Miasto bowiem – jak pisał Święty Augustyn – to nie tylko mury i ulice, ale także ludzie i ich marzenia. Wojciech Kłosowski zaprezentował przykłady nieudanych rewitalizacji w polskich miastach i częstych błędów polegających chociażby na betonowaniu placów i likwidacji zieleni, co w praktyce odstrasza mieszkańców i przeciwdziała ożywaniu tych miejsc. globusowa_rewitalizacja_500.jpg

Jaka rewitalizacja we Włochach?

Podczas spotkania Burmistrz Michał Wąsowicz i Bartłomiej Socha z Urzędu Dzielnicy Włochy podsumowali przebieg realizacji Mikroprogramu Rewitalizacji Dzielnicy Włochy w latach 2005-2013. Te same włochowskie obszary, które zdiagnozowano jako krytyczne w roku 2010 roku, czyli wysokie Okęcie, Fort Włochy V i niewielki obszar Nowych i Starych Włoch wpisano do uchwalonego we wrześniu 2015 r. a obowiązującego do 2022 r. Zintegrowanego Programu Rewitalizacji m.st. Warszawy. Wśród problemów, z którymi musi się zmierzyć dzielnica prelegenci wymienili ubóstwo, długotrwałe bezrobocie, renowację terenów rekreacyjnych, modernizację budynków i odtworzenie terenów zielonych. Dzielnica planuje pozyskać środki na finansowanie działań rewitalizacyjnych m.in. z Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Wśród konkretnych planów dla obszaru Starych i Nowych Włoch jest m.in. wystąpienie przez Urząd Dzielnicy o środki z UE na rewitalizację tzw. Ogrodów Kosmosu. W ramach tzw. „działań miękkich” Urząd planuje z kolei przygotowanie i złożenie projektów dot. bezpłatnych szkoleń informatycznych i językowych, które będą skierowane do mieszkańców Włoch. Niektóre projekty rewitalizacyjne, które będą realizowane przez przedsiębiorstwa, wspólnoty mieszkaniowe czy spółdzielnie również mogą liczyć na środki z UE lub funduszy ochrony środowiska – jednak każdy z tych przypadków będzie wymagał odrębnej analizy. Przedstawiciele Urzędu Dzielnicy zaoferowali tu wsparcie informacyjne na temat możliwych źródeł finansowania.

Mała architektura w miastach-ogrodach

Mała architektura odgrywa ważną rolę społeczną w przestrzeni publicznej. Ożywia ją stwarzając preteksty i miejsca do spotkań, urozmaica wprowadzając nowe wartości wizualne i nadaje unikalny charakter. Michał Skrobot z Katedry Sztuki Krajobrazu SGGW zaprezentował mieszkańcom przykłady małej architektury z angielskich miast-ogrodów: Letchworth i Welwyn. Nasze polskie doświadczenia dziejowe spowodowały, iż dopiero od niedawna możemy mówić o przestrzeni publicznej, jako o dobru wspólnym, o dobru, które szanujemy i o które dbamy. W ramach dyskusji mieszkańcy i zgromadzeni goście rozważali czy możliwe byłoby stworzenie unikalnej tożsamości wizualnej miasta-ogrodu Włochy, na którą składałyby się zarówno elementy małej architektury jak i cały odrębny system identyfikacji wizualnej. identyfikacja_letchworth_500.jpg

Jaki plac przy stacji PKP Włochy?

Spotkanie było też okazją do zapoznania się ze stanowiskiem Prezydent Warszawy w sprawie przyszłości terenu przy dworcu PKP Warszawa Włochy. Plan zagospodarowania przestrzennego dla tego obszaru (tzw. plan Tynkarska), został unieważniony przez Wojewodę Mazowieckiego w kwietniu 2015 roku. Dyrektor Biura Architektury i Planowania Przestrzennego m.st. Warszawy Marek Mikos poinformował zgromadzonych w Adzie mieszkańców o zgodzie Prezydent Warszawy na wydzielenie z planu Tynkarska terenu placu przy stacji i przeprowadzenie dla niego odrębnej procedury planistycznej. O takie rozwiązanie wnioskowało Stowarzyszenie Sąsiedzkie Włochy. Po rozmowach z PKP i władzami dzielnicy oraz z Oddziałem Warszawskim Stowarzyszenia Architektów Polskich, na początku przyszłego roku zostaną przeprowadzone warsztaty projektowe z udziałem mieszkańców, podczas których będą mogli oni wyrazić swoje oczekiwania względem wyglądu tego terenu. Wszyscy mamy nadzieję, że doczekamy się wreszcie przekształcenia placu w reprezentacyjną przestrzeń miejską spełniającą aspiracje lokalnej społeczności.


Spotkanie „Jak ocalić Miasto Ogród Włochy” było częścią realizowanego przez Stowarzyszenie Sąsiedzkie Włochy projektu „Aktywni mieszkańcy kształtują przestrzeń Miasta Ogrodu Włochy” w ramach programu Obywatele dla Demokracji” finansowanego ze środków Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Przewiń do góry